Ẩm thực Quảng Trị mang đậm hương vị miền Trung, giản dị mà khó quên. Sau khi sáp nhập, vùng đất này hiện tại bao gồm cả Quảng Bình và Quảng Trị, nên món ăn có nhiều điểm tương đồng trong nguyên liệu và cách chế biến. Từ các món dân dã như cháo canh, bánh lọc, bánh khoái đến những đặc sản núi rừng như thịt trâu lá trơng, mỗi món đều thể hiện sự tinh tế trong chế biến và vị đậm đà đặc trưng. Người dân địa phương đã tận dụng nguồn sản vật sẵn có như rau rừng, cá sông, gà đồi…, để tạo nên những món ăn độc đáo và lạ miệng.
Hãy cùng khám phá top những món ăn ngon đặc sản Quảng Trị khiến bất cứ ai ghé thăm cũng muốn thưởng thức và mua về làm quà nhé!
Bánh lọc
Nói đến đặc sản Quảng Trị không thể không nhắc đến món bánh lọc, đây là món ăn dân dã nhưng ghi đậm dấu ấn của mảnh đất Quảng Bình, nay là Quảng Trị. Vỏ bánh được làm từ bột sắn (bột lọc), khi hấp chín chuyển sang trong suốt, dai mềm, ôm lấy phần nhân tôm đất và thịt ba chỉ rim thấm gia vị. Nhân thường được ướp trước với hạt nêm, tiêu, tỏi rồi rim khô, để khi đặt vào bánh không bị ướt, giữ được độ ngọt và độ mềm của tôm.
Bánh có thể được gói trong lá chuối non (khi gói bánh lọc lá) hoặc để “trần” (không gói), hoặc được chiên tạo lớp vỏ nhẹ giòn bên ngoài. Tại Quảng Trị, bánh lọc Mỹ Chánh là phiên bản nổi bật, được gói trong lá chuối xanh, vỏ bánh mềm mịn, trong veo như lụa và nhân đa dạng: tôm, thịt heo hoặc đậu xanh cho những ai ăn chay. Vị của bánh lọc khi ăn nóng hòa quyện ngọt béo từ nhân, dai mềm từ vỏ, thêm nước chấm chua cay đậm đà. Một số hộ gia đình ở làng Mỹ Chánh (xã Hải Chánh, huyện Hải Lăng) vẫn giữ cách làm truyền thống, hấp bánh bằng bếp củi cho dậy mùi thơm đặc trưng.
- Giá: 20.000–30.000 VND/đĩa 10 cái (Quảng Bình) và 15.000–25.000 VND/phần (Quảng Trị).
- Địa điểm gợi ý: Quán Mệ Xuân, Hương Hoài, chợ Đồng Hới, phố Lê Thành Đồng (Quảng Bình), và làng Mỹ Chánh, chợ quê Quảng Trị.
Cháo canh và ram
Khi sớm mai chưa kịp ló dạng, bạn đã có thể nghe được tiếng xì xụp từ những tô cháo canh nghi ngút khói ở Đồng Hới, Quảng Trị. Cái tên “cháo canh” bắt nguồn từ cách người xứ Quảng dùng bột gạo (hoặc pha thêm bột lọc) để làm những sợi bánh. Khi nấu, tinh bột sợi hòa nhẹ vào nước, tạo độ sệt như cháo nhưng vẫn giữ độ dai mềm của sợi bánh.
Nước dùng món cháo canh được hầm từ xương heo, đôi khi thêm đầu cá hoặc xương cá lóc, ninh lâu để tạo vị ngọt tự nhiên, vớt bọt kỹ để giữ độ trong và thanh của nước. Khi ăn, người ta đặt lên đó miếng cá lóc phi lê rim thấm gia vị, cùng cải xanh thái nhỏ, hành tăm và tiêu.
Khi ăn cháo canh, người ta thường ăn kèm ram chiên giòn. Miếng ram vàng rộm, giòn rụm chấm cùng nước dùng khi đưa vào miệng, tạo nên sự kết hợp thú vị với cháo canh mềm. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận sợi bột dai nhẹ, nước ngọt, từng miếng cá thơm mềm và lớp ram giòn tan.
- Giá tham khảo: 35.000 - 40.000 VND/tô
- Các quán nên thử: Cháo canh Bình Phương (673 Lý Thánh Tông, Quán Bà Hồng, Quán Cá lóc 22 Nguyễn Tri Phương, Cháo canh 24 Đông Hải, Quán O Hạnh
Đặc sản thịt trâu lá trơng Quảng Trị
Thịt trâu lá trơng là món ăn đặc sản vùng núi Quảng Trị, gắn liền với đời sống của đồng bào Vân Kiều và Pa Kô. Lá trơng (còn gọi là lá nho rừng) là loại lá dại mọc tự nhiên trong rừng, có mùi thơm nhẹ, vị hơi chát và cay, khi nấu cùng thịt sẽ giúp khử mùi, làm dậy hương và kích thích tiêu hóa.
Món này có thể nướng trên than hồng để thịt săn và dậy mùi khói, hoặc xào khô cho vị đậm hơn. Khi chín, miếng thịt trâu ngọt tự nhiên, cay nhẹ, thoảng hương lá rừng đặc trưng. Người dân địa phương thường ăn kèm cơm trắng hoặc chấm muối ớt lá chanh. Uống kèm chút rượu men lá hay rượu cần giữa tiết trời miền núi se lạnh thì đúng là trải nghiệm khó quên.
- Giá: 80.000–120.000 VND/phần.
- Địa chỉ thưởng thức: Các quán ăn dân dã vùng Hướng Hóa, Đakrông (Quảng Trị), hoặc những quán phục vụ ẩm thực đồng bào miền núi.
Bánh khoái
Bánh khoái là món ăn dân dã mà ai ghé Quảng Trị cũng nên thử. Bánh được đổ trong chảo nhỏ, vỏ vàng giòn nhờ lớp bột gạo pha nghệ, nhân gồm tôm đất, thịt heo băm, giá đỗ và đôi khi là trứng. Khi bánh chín, người bán khéo léo gập đôi lại, để lộ phần nhân nóng hổi và thơm nức. Tên “bánh khoái” được cho là bắt nguồn từ hai giả thuyết thú vị. Một là, khi xưa bánh được đổ trên bếp củi, khói bốc lên nghi ngút nên gọi là “bánh khói”, sau đọc chệch thành “bánh khoái”. Hai là, do bánh quá ngon, giòn rụm, khiến người ăn “khoái khẩu”, nên cái tên ấy ra đời.
Điểm đặc biệt của đặc sản bánh khoái Quảng Trị nằm ở chén nước lèo sệt từ gan heo, đậu phộng, mè rang và tương nếp béo ngậy và dậy mùi. Ăn một miếng bánh khoái giòn tan, kèm rau sống và dưa chuột, chấm đẫm nước lèo là cảm nhận trọn vẹn hương vị Quảng Trị.
- Giá bánh khoái: 10.000–30.000 VND/cái.
- Nơi thưởng thức: Quán Tứ Quý, Quán Ly Ly, Quán Dì Hoa, phố Cô Tám (Đông Hà).
Cháo vạt giường
Cháo vạt giường là món ăn dân dã mang đậm hồn quê Quảng Trị, có cái tên lạ bởi những sợi bột dài, dẹt như “vạt giường”. Bột gạo được nhào kỹ và ủ đúng độ, sau đó cắt thành sợi rồi trụng nước sôi cho vừa chín tới. Nhờ vậy, sợi cháo mềm nhưng vẫn dai, không bị nhão khi chan nước dùng. Nước lèo ninh từ xương cá hoặc đầu cá, tạo vị ngọt thanh tự nhiên, đậm đà mà không ngấy.
Phần thịt cá được ướp gia vị rồi xào thơm với hành phi, thêm hành tăm thái nhỏ để dậy hương đặc trưng. Khi ăn, người ta dùng đũa gắp sợi cháo và muỗng múc nước, cảm nhận vị ngọt của cá, độ dai của bột và mùi thơm nồng của hành. Tất cả hòa quyện tạo nên hương vị bình dị mà khó quên của mảnh đất gió Lào cát trắng.
Giá của đặc sản cháo vạt giường Quảng Trị khoảng từ 30.000–50.000 VND/tô, thưởng thức tại các quán ăn địa phương.
Muối cheo
Muối cheo là loại gia vị truyền thống đặc trưng của vùng đất Quảng Bình – Quảng Trị, thường xuất hiện trong các bữa cơm hoặc cỗ quê. Món muối này là sự hòa quyện của ớt tươi, chanh, tỏi, hạt dổi, rau thơm như húng quế, lá chanh và đôi khi có thêm sả hoặc tiêu rừng.
Khi giã tay hoặc xay nhuyễn, hỗn hợp dậy mùi thơm cay nồng, vị mặn xen lẫn chua dịu, tạo cảm giác “bừng vị” ngay từ lần chấm đầu tiên. Muối cheo thường được dùng để chấm gà nướng, cá suối nướng, thịt rừng, hoặc đơn giản chỉ cần ít xôi, cơm nguội cũng thấy ngon miệng.
- Giá: khoảng 50.000 VND/hũ.
- Thưởng thức tại: Chày Lập Farmstay, East Hill, Lèn Con, quán Duyên Quê.
Cháo hàu Quảng Trị
Cháo hàu vốn là món ăn giản dị nhưng đậm đà hương vị miền biển, thường được nấu từ hàu sông hoặc hến tươi. Người ta nấu cháo thật đặc: khi múc thìa cháo lên, hàu nhiều đến mức “lấn át” cả phần cháo. Thịt hàu săn chắc, béo ngậy, hòa quyện cùng cháo nhuyễn mịn tạo độ sánh vừa đủ.
Nước dùng trong suốt nhưng ngọt thanh tự nhiên, được ninh kỹ từ xương cá hoặc hàu, thêm chút gia vị. Khi ăn, người ta rắc lên chén cháo đậu phộng rang vàng giòn, tóp mỡ béo bùi và hành phi thơm nức; đôi khi thêm tiêu, ớt hoặc rau thơm để tăng mùi vị. Cháo hàu thường được dùng vào bữa sáng, rất bổ dưỡng, lại dễ ăn với nhiều người.
- Giá: khoảng 15.000–25.000 VND/tô.
- Nơi thưởng thức nổi bật: Quán Bà Tám (sông Gianh), Quán Mệ Dung (Đồng Hới).
Mít thấu Quảng Trị
Mít thấu là món ăn dân dã nhưng đã trở thành đặc sản Quảng Trị được nhiều du khách săn lùng khi đặt chân đến vùng đất này. Nguyên liệu chủ yếu là mít non được gọt vỏ, rửa sạch rồi luộc chín tới, giữ được độ mềm nhưng không nát. Bên cạnh đó còn có miến dong, da heo, đậu phụ chiên, đậu phộng rang và rau sống để phối trộn hài hòa.
Khi bày ra, món ăn có màu vàng óng của mít, điểm chút đỏ ớt, xanh rau sống và thơm lừng mùi hành phi. Vị ngọt thanh của mít, dai dai của miến, giòn béo của da heo hòa quyện tạo nên hương vị mộc mạc mà cuốn hút. Mít thấu thường xuất hiện trong bữa cơm mùa hè, vừa nhẹ bụng vừa thanh mát, ăn một lần là nhớ mãi.
- Giá đặc sản mít thấu Quảng Trị tham khảo: 15.000–30.000 VND/phần.
- Nơi thưởng thức: Chợ Đông Hà, Chợ Ai Tử hoặc chợ Phường 5
Cà phê Khe Sanh Quảng Trị
Nằm ở vùng cao huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, Khe Sanh là nơi nổi tiếng với những đồi cà phê xanh mướt quanh năm. Vùng đất này vốn nổi tiếng trong lịch sử với “Trận Điện Biên Phủ thứ 2”, nay được hồi sinh với những vườn cà phê chạy dài từ Khe Sanh – Tân Liên – Hướng Tân – Hướng Phùng – Hướng Sơn.
Cà phê Arabica Khe Sanh được trồng ở độ cao khoảng 500–900m, nơi khí hậu mát mẻ, đất đỏ bazan và sương mù bao phủ gần như quanh năm. Nhờ sự chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm lớn, hạt cà phê ở đây phát triển chậm, tích tụ hương vị đậm đà và thơm đặc trưng.
Cà phê Khe Sanh mở đầu bằng hương trái cây nhẹ nhàng như cam, mận, táo, rồi vị chua thanh, chát nhẹ, chút đắng chocolate và kết thúc bằng hậu vị ngọt êm dịu. Không chỉ là thức uống ngon, cà phê Arabica Khe Sanh còn là món đặc sản Quảng Trị làm quà biếu ý nghĩa, từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường cà phê Việt Nam.
- Giá tham khảo: 120.000 - 150.000 VND cho 250 g
- Nơi mua: Cà phê Khe Sanh, Le Plateau, Ta Lư Coffee
Cơm Pồi
Cơm Pồi là món ăn truyền thống của người Nguồn vùng Minh Hóa, Quảng Bình cũ, đã được xem như đặc sản núi rừng đậm đà bản sắc địa phương. Nguyên liệu chính gồm ngô hạt và củ sắn (khoai mì), đôi khi thêm lúa nương. Ngô được ngâm rồi giã nhuyễn, sắn gọt vỏ, nạo nhỏ và vắt ráo nước, sau đó trộn đều để hỗn hợp mịn, quyện dẻo.
Công đoạn “đâm Pồi” giã thật nhuyễn quyết định chất lượng của cơm Pồi: càng mịn, càng thơm. Sau đó, người ta cho hỗn hợp vào chõ đồ để giữ nhiệt và hấp cách thủy trong khoảng thời gian nhất định cho đến khi cơm chín thơm lan. Cơm Pồi khi chín có mùi ngô thơm dịu, độ xốp mềm vừa phải, không bở.
Khi dùng, người dân thường viên từng viên nhỏ rồi ăn cùng canh cá hoặc ốc suối, hoặc chấm với muối ớt lá chanh tự làm. Vì cách làm công phu và không phổ biến, cơm Pồi chủ yếu phục vụ trong các bữa ăn gia đình, hội làng hoặc các tour du lịch trải nghiệm tại làng Tân Hóa (Minh Hóa). Tham gia các tour Tú Làn, du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm đâm pồi và thưởng thức các món ăn dân dã của địa phương tại nhà người dân.
Bún hến (Bún chắt chắt Mai Xá, Quảng Trị)
Bún chắt chắt là món đặc sản Quảng Trị thường được gắn liền với làng Mai Xá, Gio Linh. Con “chắt chắt” nhìn giống hến nhưng nhỏ hơn, vỏ tối màu. Người dân cào chắt chắt từ đáy sông Hiếu hoặc Thạch Hãn, rồi ngâm trong nước gạo để nhả nhớt và cát, chà kỹ vỏ trước khi luộc kỹ để tách lấy thịt.
Khi thưởng thức, một tô bún chắt chắt thường gồm bún trắng mềm, thịt chắt chắt thơm ngon, nước dùng, thêm đậu phộng rang, rau sống, bánh đa giòn và chén muối ớt gừng. Người ăn trộn đều, ăn từng miếng bún cảm nhận vị ngọt của chắt chắt, mùi cay gừng ớt, vị bùi của đậu phộng.
- Giá tham khảo: 20.000–40.000 VND/tô, thưởng thức tại làng Mai Xá, Gio Linh.
Nem lụi chợ Sãi
Nem lụi chợ Sãi là một trong những món đặc sản Quảng Trị thơm ngon nhưng giản dị khó quên đối với khách phương xa. Những miếng nem được làm từ thịt heo tươi xay nhuyễn, kết hợp với bì thái mỏng để tạo độ giòn dai khi nướng. Hỗn hợp này được ướp kỹ cùng muối, tiêu, đường và gia vị vừa phải để giữ được mùi thơm tự nhiên.
Bóp thịt xong, người ta viên dài xiên vào que tre mỏng, rồi đặt lên bếp than hồng để nướng. Khi nem chín, lớp ngoài cháy xém vàng ruộm, tỏa mùi thơm ngào ngạt. Nem lụi chợ Sãi thường được ăn kèm với bánh tráng, rau sống, chuối xanh, dưa leo và xoài thái lát mỏng. Điểm đặc biệt là chén nước chấm sệt làm từ đậu phộng giã nhuyễn, chút nước mắm cô đặc và đôi khi có thịt heo băm, tạo vị béo, mặn, bùi rất riêng.
Khi cuốn nem, người ta trải bánh tráng, xếp rau thơm, dưa leo, xoài rồi đặt que nem nướng lên, cuốn và thưởng thức ngay lúc nóng. Miếng nem giòn bên ngoài, mềm thịt bên trong, xen lẫn vị cay nhẹ của tiêu ớt và vị bùi của nước chấm khiến người ăn nhớ mãi.
Giá nem lụi tham khảo: 10.000–20.000 VND/phần, du khách có thể thưởng thức ngay tại chợ Sãi. Ngoài ra còn có nem nướng Quảng Bình làm từ thịt heo xay, ướp đậm, nướng than, giá 150.000–200.000 VND/kg, nổi tiếng tại Đồng Hới (Bà Phỏng, Cô Liễu).
Đẻn biển
Đẻn biển là một trong những đặc sản Quảng Trị nổi tiếng gắn liền với vùng biển Nhật Lệ. Con đẻn có thân dài khoảng 1–2 mét, da sẫm màu với vằn nhám, thân nhỏ nhưng chứa nhiều dinh dưỡng, đặc biệt giàu đạm và khoáng chất. Người dân địa phương tin rằng thịt đẻn có tác dụng bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực và làm ấm cơ thể, nên thường được chế biến thành nhiều món khác nhau như rượu đẻn, cháo đẻn, đẻn hầm thuốc bắc, đẻn nướng, tiết canh đẻn.
Trong số đó, ram đẻn là món được yêu thích nhất. Thịt đẻn sau khi làm sạch được ướp cùng sả, ớt, tiêu và gia vị rồi cuốn bánh tráng, chiên vàng giòn. Khi ăn, lớp ngoài giòn rụm, bên trong ngậy béo và ngọt thịt, hương vị đặc trưng biển cả. Món này thường dùng kèm rau sống và nước chấm chua cay đậm đà.
- Giá tham khảo: 100.000–300.000 VND/món.
- Nơi thưởng thức: các quán hải sản ven biển Đồng Hới – Nhật Lệ như Quốc Dũng, Chang Chang Family, Lá Cọ Beach Flamingo.
Mắm ruốc Quảng Trị
Mắm ruốc Quảng Trị là món gia vị dân dã nhưng lại mang đậm hồn biển miền Trung. Loại mắm này được làm từ ruốc biển nhỏ, loài giáp xác sống dày đặc ven bờ vào mùa hè, đặc biệt là tháng sáu, khi ruốc nhiều và thịt chắc nhất. Người dân gọi đó là “ruốc tháng sáu”, nguyên liệu làm nên mẻ mắm ngon nhất trong năm.
Ruốc sau khi đánh bắt được rửa sạch, để ráo, rồi trộn với muối hạt theo tỉ lệ truyền thống và ủ trong chum sành từ vài tuần đến vài tháng. Quá trình lên men tự nhiên giúp mắm có màu nâu đỏ óng, mùi thơm nồng đặc trưng và vị mặn mòi nhưng hậu ngọt đậm đà. Mắm ruốc Quảng Trị có thể dùng để chấm xoài xanh, kho thịt, kho cà, nấu lẩu hoặc làm bún mắm ruốc.
- Giá tham khảo: mắm ruốc khoảng 75.000 VND/kg, ruốc tươi 20.000–60.000 VND/kg.
- Nơi mua: các chợ ven biển Quảng Trị và Quảng Bình, đặc biệt là khu Bảo Ninh (Đồng Hới).
Khoai deo
Khoai deo Quảng Trị được làm từ khoai lang tươi, thường là giống khoai mật, sau khi luộc chín, gọt vỏ, thái lát mỏng rồi mang ra phơi nắng nhiều ngày liền. Dưới ánh nắng gay gắt của Quảng Bình, từng lát khoai dần se lại, chuyển màu cánh gián và trở nên dẻo quánh như mật ong.
Khi thưởng thức, khoai deo có vị ngọt bùi tự nhiên, dẻo dai vừa phải, thoang thoảng hương thơm của khoai phơi nắng. Đây là món ăn dân dã, phù hợp với mọi lứa tuổi, thường được dùng làm quà biếu hoặc món nhâm nhi cùng chén trà xanh trong những buổi chuyện trò.
- Giá: 50.000–100.000 VND/kg.
- Nơi mua: làng Tân Định, Hiền Ninh, chợ Đồng Hới, chợ Ga, chợ Ba Đồn, chợ Quán Hàu, chợ Tréo và đại lý Linh Huệ (46 Trường Chinh, Đồng Hới).
Bánh đúc rau câu rong biển
Bánh đúc rau câu Cửa Tùng là một món ăn giản dị của Quảng Trị. Rau câu biển được thu hái khi thủy triều rút, rửa sạch kỹ để loại bỏ cát, rồi nấu cô đặc cho đến khi hỗn hợp sệt lại, chuyển màu xanh nhẹ. Hỗn hợp bánh là sự hòa trộn giữa rau câu và bột gạo. Chính sự kết hợp này tạo nên kết cấu vừa dẻo mềm, vừa giòn dai đặc trưng.
Người dân thường đổ bánh vào lá bai – loại lá bản to, hai mặt khác màu – để tạo hình và giúp bánh giữ kết cấu khi đông. Khi bánh đã đông, họ bóc lớp lá ra, cắt miếng vừa ăn và thưởng thức cùng ruốc. Chén ruốc được pha với tỏi, ớt, chanh tạo thành nước chấm cay, mặn và thơm đặc trưng miền biển.
Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận lớp bánh mát lạnh, dai dịu hòa với vị mằn mặn của ruốc, cay nhẹ của ớt và hương thơm của tỏi. Món này thường được bán tại chợ cá Cửa Tùng, bãi biển Cửa Tùng, hoặc các quầy vỉa hè quanh thị trấn.
- Giá tham khảo: 15.000–30.000 VND/phần.
Lẩu cá khoai
Khi những cơn gió mùa tràn về, người dân Quảng Trị lại háo hức thưởng thức đặc sản lẩu cá khoai, một món ăn đặc trưng chỉ xuất hiện vào mùa thu đông, từ tháng 10 đến tháng 2. Cá khoai có thân mềm như sợi bún, thịt trắng trong, ngọt thanh và gần như không có xương dăm, vì thế rất dễ ăn.
Phần nước lẩu được nấu cầu kỳ từ cà chua, me chua, khế, dưa muối, măng và nấm, tạo nên vị chua thanh ngọt dịu cân bằng. Khi nước sôi, cá được thả vào chỉ trong vài giây để giữ trọn độ tươi và vị ngọt tự nhiên. Món lẩu thường ăn kèm rau cải, hoa chuối, cần tây và bún tươi, tạo nên bữa ăn vừa ấm bụng vừa đậm hương vị biển.
- Giá: 100.000–250.000 VND/nồi.
- Nơi thưởng thức: Quán Minh Hà (45 Trương Pháp, Đồng Hới), Hải Sản Lương Chinh (180 Trương Pháp), Quán Dì Hà (biển Quang Phú), Tân Quý Đạo (Đông Phú, Đồng Hới).
Chè vằng Cam Lộ (Cao chè Vằng – Đặc sản Quảng Trị)
Cao Chè Vằng (Chè Vằng đặc sản Cam Lộ, Quảng Trị) là sản phẩm từ lá chè vằng tự nhiên, loại cây mọc hoang hoặc được trồng có kiểm soát trong vùng đất Cam Lộ. Sau đó, được chế biến công phu thành dạng cao đặc, tiện dụng cho người dùng. Quá trình chế biến bao gồm hấp, chiết cô, loại bỏ tạp chất, cho đến khi dung dịch cô đặc sệt lại và đổ thành miếng cao.
Khi pha, cao chè vằng có màu nâu đen, mùi thơm nhẹ, hơi hắc đặc trưng nhưng dễ chịu, vị đắng nhẹ ở đầu, ngọt hậu ở cuối. Chè vằng được dùng phổ biến để lợi sữa, giảm cân, thanh nhiệt, giải độc và an thần, đặc biệt được nhiều chị em lựa chọn sau khi sinh. Ngoài dạng cao, chè vằng cũng được chế biến thành chè khô, chè hòa tan hoặc trà túi lọc để tiện dùng hàng ngày.
- Giá tham khảo: 80.000–150.000 VND/hũ, khoảng 149.000 VND/hộp 500g.
- Địa điểm mua: Mua tại làng Định Sơn (Cam Lộ) hoặc các cửa hàng đông y, đặc sản Quảng Trị.
Bánh nậm
Cùng với bánh bèo và bánh lọc, bánh nậm là một trong ba món bánh truyền thống miền Trung có cách chế biến tinh tế, trở thành món ăn đặc sản Quảng Trị ai cũng muốn thưởng thức khi có dịp đến đây. Bánh được làm từ bột gạo tẻ (thỉnh thoảng pha lẫn một chút bột năng để tăng độ dai), trộn với nước lọc và chút muối cho vừa vị. Nhân bánh gồm tôm bóc vỏ, thịt heo xay nhuyễn, hành lá, tiêu và gia vị.
Khi gói bánh, người ta trải một lớp bột mỏng lên lá chuối non đã tráng sơ, đặt nhân vào giữa rồi gói lại theo hình chữ nhật, gọn gàng. Sau đó bánh được hấp chín trong nồi hấp với hơi nước đều, giữ được mùi thơm của lá và độ mềm ẩm của vỏ bánh.
Khi thưởng thức, bánh nậm thường được bóc lá, đặt lên đĩa và chấm cùng nước mắm chua ngọt có chút ớt, tỏi và chanh để điểm thêm vị cay – mặn – chua. Cảm giác đầu tiên là lớp vỏ mềm ẩm ôm lấy nhân đậm đà, hương thơm lá chuối thoang thoảng và vị ngọt nhẹ của tôm thịt quyện trong từng miếng bánh.
- Giá: khoảng 15.000 – 25.000 VND/đĩa (8 cái).
- Địa điểm: Quán Cô Tư (12 Lê Thành Đồng, Đồng Hới) và các quầy bánh truyền thống trong chợ Đồng Hới.
Rượu Võ Xá
Rượu Võ Xá là loại rượu gạo truyền thống nổi tiếng miền Trung, xuất xứ từ làng Võ Xá (xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình, nay là Quảng Trị). Nguyên liệu chính gồm gạo nếp hoặc gạo tẻ được tuyển chọn kỹ lưỡng và nước suối tinh khiết từ Động Cát Trắng – điều mà người dân địa phương cho rằng góp phần quan trọng tạo nên chất men thơm đặc trưng của rượu Võ Xá.
Quy trình nấu rượu được lưu truyền từ nhiều đời, kết hợp kỹ thuật ủ men cổ truyền với chưng cất để cho ra sản phẩm trong vắt với độ tinh khiết cao. Rượu có màu vàng óng, nồng độ thường từ 15–20 độ, hương men lá nhẹ nhàng, vị ngọt thanh, cay nồng nơi đầu lưỡi và hậu vị êm dịu.
Ngoài việc dùng trong các bữa ăn, rượu Võ Xá còn được người dân coi như thức uống hỗ trợ tiêu hóa, bồi bổ sức khỏe, tăng cường lưu thông khí huyết và có thể giúp giảm các triệu chứng mỏi mệt, đau nhức xương khớp khi dùng vừa phải.
- Giá tham khảo: dao động trong khoảng 70.000–150.000 VND/lít, và cũng có loại nhỏ 500ml được bán khoảng 45.000 VND tùy thương hiệu, độ đậm và nơi bán.
- Nơi mua: Bạn có thể mua tại làng Võ Xá (xã Võ Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình) hoặc cửa hàng đặc sản ở Đồng Hới (109 QL1, Võ Ninh).
Cá trắm sông Son
Cá trắm sông Son là một trong những đặc sản nổi tiếng của Phong Nha – Kẻ Bàng, Quảng Trị, được nuôi lồng trực tiếp trên dòng sông Son trong xanh quanh năm. Nguồn nước mát lành và thức ăn tự nhiên từ rong rêu, lá cây, củ sắn khiến thịt cá săn chắc, thơm ngọt và hầu như không có mùi tanh. Người dân nơi đây nuôi cá trắm theo phương pháp truyền thống, không dùng thức ăn công nghiệp, tạo nên sản phẩm sạch và giàu giá trị dinh dưỡng.
Cá trắm sông Son có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như cá hấp, cá nướng, cá kho riềng, cháo cá hay bún chả cá trắm – trong đó nổi tiếng nhất là cá trắm kho tiêu, thịt cá thấm đẫm vị cay nồng. Du khách đến Phong Nha có thể thưởng thức món bún chả cá trắm sông Son tại Chày Lập Farmstay. Chả cá được trộn gia vị, chiên vàng hoặc nướng tới khi giòn, ăn kèm bún tươi, rau sống và nước dùng thanh nhẹ.
Có nơi cũng làm cá trắm um măng chua, cá trắm hấp bia, cá trắm sốt chanh dây hoặc làm chả cá trắm thành món OCOP, đưa đặc sản này lên tầm cao mới.
Bánh tráng làng Tân An
Bánh tráng làng Tân An (huyện Quảng Trạch, Quảng Bình) là một trong những đặc sản truyền thống lâu đời được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bánh được làm từ gạo tẻ xay nhuyễn, pha với nước trong, sau đó rắc lên trên một lớp mè rang vàng và muối hạt tạo hương vị mộc mạc mà đậm đà.
Bánh tráng Tân An có ba loại đặc trưng: bánh dày dùng để nướng, bánh mỏng để cuốn và bánh mè xát đường – loại bánh ngọt béo, dẻo thơm được nhiều người ưa thích. Khi nướng trên than hồng, bánh phồng lên, giòn rụm, thơm lừng mùi mè rang và thoang thoảng vị mặn dịu của muối. Loại bánh này thường được dùng kèm thịt luộc, gỏi cuốn hoặc rau sống, mang đến hương vị dân dã mà thân thuộc.
- Giá: khoảng 120.000 VND/gói 20 bánh.
- Nơi mua: Hợp tác xã Làng nghề truyền thống Tân An (xã Quảng Thanh, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình).
Sâm Bố Chính Quảng Trị
Sâm Bố Chính (còn gọi là “Sâm Tiến Vua”) là loại dược liệu quý của vùng đất Bố Trạch (Quảng Bình). Loài cây này được phát hiện vào khoảng 300 năm trước, từng được dùng làm “sản vật tiến vua” trong các triều đại xưa.
Những củ sâm trưởng thành có hình thù đặc biệt, rễ mập, chứa chất nhầy và tinh bột cao. Sâm Bố Chính được đông y đánh giá cao về khả năng bổ khí, bổ huyết, hỗ trợ tiêu hóa, điều hòa hệ thần kinh, giảm mệt mỏi, ho kéo dài và các chứng suy nhược cơ thể. Nó có vị ngọt nhẹ, hơi đắng và tính hàn – phù hợp dùng cho người thể trạng nóng trong hoặc suy nhược.
Trong thực tế, sâm Bố Chính được sử dụng đa dạng: hãm trà, sắc thuốc, ngâm rượu, hoặc chế biến thành các món ăn bổ dưỡng như cháo sâm, gà hầm sâm.
Về giá, sâm Bố Chính là loại thảo dược đắt giá do hiếm và quy trình khai thác, bảo quản phức tạp. Tùy vào kích cỡ củ và chất lượng, giá có thể dao động cao – đặc biệt với củ lớn và chất lượng cao hơn nhiều lần so với củ nhỏ hơn.
- Giá tham khảo: 12–14 củ/kg ~250.000 VND, 8–12 củ/kg 350.000–400.000 VND, 6–8 củ/kg 450.000–500.000 VND, 4–6 củ/kg 550.000–600.000 VND.
- Nơi mua: Mua tại vùng Bố Trạch hoặc cửa hàng Sâm Bố Chính Tuệ Lâm (19 Lý Thường Kiệt, Đồng An, Đồng Hới).
Mỗi món ẩm thực Quảng Trị đều chứa đựng sự sáng tạo, tình yêu quê hương và nét văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nếu có dịp ghé thăm Quảng Trị, hãy ngồi lại bên mâm cơm quê, thưởng thức trọn vẹn hương vị của vùng đất này, bạn sẽ hiểu vì sao ẩm thực nơi đây khiến người ta nhớ mãi không quên.
