Giữa nhịp sống yên bình của thành phố Đồng Hới, những bức tường đá rêu phong của nhà thờ Tam Tòa vẫn lặng lẽ đứng bên dòng Sông Nhật Lệ, gợi nhắc về một giai đoạn lịch sử trong quá khứ. Không chỉ là một công trình kiến trúc cổ, nơi đây còn được xem như một chứng tích chiến tranh đặc biệt của vùng đất Quảng Bình cũ, nay là Quảng Trị. Ngày nay, di tích này trở thành điểm dừng chân thú vị cho du khách trong hành trình du lịch Quảng Trị.
Vị trí nhà thờ Tam Tòa Đồng Hới
Vị trí di tích Nhà thờ Tam Tòa nằm tại trung tâm Đồng Hới, trên đường Nguyễn Du, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cũ). Nhà thờ chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 1 - 2 km và nằm ngay bên bờ Sông Nhật Lệ, nên du khách có thể dễ dàng ghé thăm khi tham quan khu vực trung tâm.
Đây là một trong những nhà thờ Công giáo cổ nhất tại Đồng Hới, được xây dựng vào khoảng năm 1886 - 1887. Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, nhà thờ bị bom đạn phá hủy gần như hoàn toàn, chỉ còn lại phần tháp chuông và một số bức tường đổ nát. Phế tích này hiện được bảo tồn như một di tích lịch sử cấp tỉnh và là chứng tích nhắc nhớ về những tàn khốc của chiến tranh.
Ngoài nhà thờ cũ, giáo xứ còn có nhà thờ Tam Tòa mới cách địa điểm cũ khoảng 3 km. Nhà thờ mới tọa lạc trên đường Phạm Văn Đồng, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (trước đây thuộc phường Nam Lý, thành phố Đồng Hới). Nhà thờ có vị trí thuận lợi với bốn mặt tiền ngay khu vực trung tâm thành phố, trở thành nơi sinh hoạt tôn giáo chính của cộng đồng giáo dân hiện nay.
Lịch sử thăng trầm của Nhà thờ Tam Tòa
Bên dòng Sông Nhật Lệ hiền hòa, nhà thờ Tam Tòa Đồng Hới là một chứng nhân lịch sử chứng kiến những biến động của thời cuộc. Nguồn gốc của nhà thờ gắn với Giáo xứ Tam Tòa (tên cũ là Tam Hòa), thuộc xứ đạo Đông Hải, một trong những cộng đồng Công giáo hình thành sớm tại Việt Nam từ khoảng thế kỷ XVII.
Đến năm 1886 - 1887, nhà thờ Tam Tòa được xây dựng khang trang dưới sự khởi công của một linh mục người Pháp. Công trình mang phong cách kiến trúc châu Âu, chịu ảnh hưởng của kiến trúc Bồ Đào Nha với những mái vòm cao, tường gạch vững chắc và tháp chuông nổi bật. Năm 1940, nhà thờ được trùng tu để tiếp tục phục vụ đời sống tôn giáo của cộng đồng giáo dân tại Quảng Bình.
Không chỉ là nơi hành lễ, nhà thờ còn gắn liền với nhiều dấu mốc lịch sử đặc biệt. Năm 1912, đây là nơi làm lễ rửa tội cho nhà thơ tài hoa Hàn Mặc Tử với tên thánh François Nguyễn Trọng Trí. Đến năm 1954, sau Hiệp định Genève 1954, phần lớn giáo dân Tam Tòa đã di cư vào miền Nam, khiến giáo xứ trở nên vắng lặng hơn trước.
Từ 1964 đến 1972, Đồng Hới liên tục hứng chịu nhiều đợt không kích từ quân đội Mỹ. Bom đạn đã tàn phá gần như toàn bộ thị xã Đồng Hới lúc bấy giờ. Đặc biệt trong trận ném bom ngày 11 tháng 2 năm 1965, nhà thờ Tam Tòa bị đánh sập gần như hoàn toàn. Khi khói lửa chiến tranh qua đi, chỉ còn lại phần tháp chuông đổ nát với những tường gạch.
Đến năm 1997, phế tích của nhà thờ Tam Tòa Quảng Bình được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh và là khu chứng tích tội ác chiến tranh. Những bức tường gạch cũ kỹ, tháp chuông sẫm màu thời gian giờ đây không chỉ là dấu tích của quá khứ mà còn là lời nhắc nhở về những mất mát của chiến tranh.
Ngày nay, giáo xứ Tam Tòa đã xây dựng nhà thờ Tam Tòa mới và khánh thành vào năm 2023, đây là địa điểm tham quan nổi bật tại trung tâm Đồng Hới.
Kiến trúc độc đáo của nhà thờ Tam Hòa
Qua nhiều biến động lịch sử, nhà thờ Tam Tòa Quảng Bình ngày nay tồn tại với hai dấu ấn kiến trúc khác nhau: phế tích cổ kính của nhà thờ cũ và vẻ uy nghi, hiện đại của nhà thờ mới.
Kiến trúc Nhà thờ Tam Tòa cũ - di tích mang vẻ đẹp cổ kính
Nhà thờ Tam Tòa cũ được xây dựng theo phong cách kiến trúc Bồ Đào Nha cổ, cao khoảng 10 mét. Trước đây, công trình có thiết kế khá đơn giản nhưng vững chắc với tường gạch dày và tháp chuông nổi bật giữa thị xã.
Sau những năm tháng chiến tranh, phần lớn công trình đã bị phá hủy, chỉ còn lại tháp chuông và một số bức tường gạch đổ nát. Những mảng tường loang lổ, rêu phong cùng các vết đạn còn hằn sâu khiến nơi đây mang vẻ đẹp trầm mặc, như một chứng nhân lặng lẽ của lịch sử.
Kiến trúc Nhà thờ Tam Tòa mới
Nhà thờ Tam Tòa Quảng Bình mới nằm trên đường Phạm Văn Đồng, cách di tích cũ khoảng 3km. Công trình được xây dựng từ năm 2016 và khánh thành vào năm 2023. Nhà thờ gây ấn tượng với quy mô lớn và kiến trúc đá đồ sộ, sử dụng hơn 1.000 khối đá granite và marble tự nhiên.
Công trình mang phong cách kết hợp giữa Gothic và Romanesque hiện đại, với bốn mặt tiền rộng mở ngay trung tâm thành phố. Nổi bật nhất là hai tháp chuông cao khoảng 35 mét, treo ba quả chuông đúc tại Pháp, mỗi quả nặng khoảng một tấn. Tổng thể kiến trúc vừa mang nét cổ điển châu Âu vừa toát lên vẻ vững chãi và trang nghiêm.
Nhà thờ được xây dựng trên khu đất khoảng 6.000 mét vuông. Bên trong, nội thất được thiết kế theo phong cách Romanesque với những mái vòm cong mềm mại, các cột trụ lớn chắc chắn và ba đỉnh chóp cao.
Nhờ kiến trúc đá tinh xảo và không gian nội thất lộng lẫy, nhà thờ Tam Tòa mới được xem là một trong những nhà thờ đá ấn tượng nhất tại Quảng Bình. Không chỉ là nơi tổ chức thánh lễ và sinh hoạt tôn giáo, công trình còn mở cửa đón du khách đến tham quan, chiêm ngưỡng kiến trúc và ghi lại những khoảnh khắc đẹp trong hành trình khám phá miền Trung.
Trải nghiệm tham quan nhà thờ Tam Hòa
Khi đến với Nhà thờ Tam Tòa, du khách có thể kết hợp tham quan cả di tích nhà thờ cũ và nhà thờ mới, đồng thời tận hưởng nhiều góc check-in đẹp ngay bên bờ Sông Nhật Lệ.
Tham quan phế tích Nhà thờ Tam Tòa cũ
Khu phế tích với tháp chuông cổ là điểm dừng chân mang nhiều dấu ấn lịch sử tại Đồng Hới. Những bức tường gạch cũ kỹ và tháp chuông còn sót lại tạo nên khung cảnh trầm mặc, đặc biệt nổi bật khi ánh chiều buông xuống.
Đây cũng là điểm check-in được nhiều du khách yêu thích. Thời điểm đẹp nhất để chụp ảnh nhà thờ Tam Tòa là lúc hoàng hôn khi sắc vàng phủ lên toàn bộ nhà thờ.
Tham quan Nhà thờ Tam Tòa mới
Cách di tích cũ khoảng 3km là Nhà thờ Tam Tòa mới, nơi sinh hoạt tôn giáo hiện nay của cộng đồng giáo dân. Nhà thờ có kiến trúc mái vòm cao có các công trình đẹp như đền thờ Thánh Giuse bế Chúa bằng đá tự nhiên và nguyên khối, Tượng Đức Mẹ Sầu Bi và khu thờ các Thánh Tử đạo Việt Nam.
Du khách có thể dạo quanh khuôn viên yên bình, chiêm ngưỡng nội thất độc đáo của nhà thờ hoặc tham dự thánh lễ nếu là tín hữu.
Hướng dẫn tham quan nhà thờ Tam Tòa
Để chuyến tham quan thuận tiện hơn, bạn nên tìm hiểu trước về cách di chuyển đến nhà thờ Tam Tòa, thời điểm, các lưu ý khi tham quan nhà thờ và các địa điểm khác gần nhà thờ Tam Tòa Đồng Hới để kết hợp tham quan chung một hành trình.
Phương tiện di chuyển đến nhà thờ Tam Tòa
Di tích nhà thờ Tam Tòa cũ nằm trên đường Nguyễn Du, Đồng Hới và nhà thờ Tam Tòa mới nằm trên đường Phạm Văn Đồng chỉ cách nhau 3km. Nhờ vị trí gần trung tâm, du khách có thể dễ dàng di chuyển đến đây bằng nhiều phương tiện khác nhau.
Từ Sân bay Đồng Hới
Khoảng cách từ sân bay đến hai nhà thờ cũ và mới chỉ khoảng 6 - 6,4 km. Du khách có thể đi taxi của các hãng phổ biến như Mai Linh, Vinasun, Xanh SM. Nếu muốn chủ động lịch trình, bạn có thể thuê xe máy với giá khoảng 130.000 - 200.000 VNĐ/ngày cho các dòng xe số hoặc xe tay ga phổ thông, một số cửa hàng cho thuê với giá rẻ hơn khoảng 100.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
Từ Ga Đồng Hới
Từ ga tàu đến nhà thờ Tam Tòa mới chỉ khoảng 2km và đến di tích tháp chuông nhà thờ Tam Tòa khoảng 4km. Du khách có thể đi xe đạp dạo quanh thành phố, hoặc đặt xe máy điện, taxi, xe ôm qua Grab hay Xanh SM.
Từ khu vực trung tâm thành phố
Nếu bạn đang ở gần Biển Nhật Lệ hoặc các khách sạn trung tâm Đồng Hới, quãng đường đến hai nhà thờ Tam Tòa mới và cũ chỉ khoảng 2 - 6 km. Bạn có thể đi xe máy, xe đạp, xe điện vì có nhiều homestay hoặc khách sạn cho thuê miễn phí hoặc với giá rẻ.
Giá vé và thời điểm tham quan nhà thờ Tam Tòa
Du khách có thể tham quan Nhà thờ Tam Tòa Quảng Bình vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Tuy nhiên, thời gian đẹp nhất để ghé thăm là vào mùa khô, khoảng từ tháng 3 đến tháng 8, khi thời tiết tại Quảng Bình nắng ráo, bầu trời trong xanh và thuận lợi cho việc tham quan, chụp ảnh bên bờ Sông Nhật Lệ.
Về thời gian mở cửa, du khách có thể ghé tham quan tự do vào bất kỳ lúc nào trong ngày khu phế tích nhà thờ cũ - nơi còn lại tháp chuông lịch sử. Bên cạnh đó, nhà thờ Tam Tòa mới thường mở cửa từ khoảng 6:00 đến 21:00, tạo điều kiện cho du khách đến tham quan, chiêm ngưỡng kiến trúc hoặc tham dự thánh lễ.
Hiện nay, việc tham quan cả khu di tích nhà thờ Tam Tòa cũ và nhà thờ mới đều không bán vé, bạn có thể tham quan miễn phí. Tuy nhiên, khi ghé thăm nhà thờ Tam Tòa, du khách nên ăn mặc lịch sự và giữ trật tự để tôn trọng không gian sinh hoạt tôn giáo của giáo xứ.
Kết hợp các điểm đến du lịch gần nhà thờ Tam Tòa
Sau khi tham quan Nhà thờ Tam Tòa, du khách có thể dễ dàng kết hợp khám phá nhiều điểm nổi bật khác trong trung tâm Đồng Hới. Các địa danh này nằm khá gần nhau, rất thuận tiện để di chuyển bằng xe máy, xe đạp hoặc đi bộ.
Biển Nhật Lệ: Bãi biển Nhật Lệ cách nhà thờ Tam Tòa cũ khoảng 1 - 2 km và cách nhà thờ mới khoảng 6 km. Đây là nơi lý tưởng để dạo bộ, tắm biển vào mùa hè hoặc ngắm hoàng hôn tuyệt đẹp. Sau khi tham quan nhà thờ, bạn có thể ghé biển để thư giãn và thưởng thức hải sản tươi sống tại các quán ven biển.
Quảng Bình Quan : Quảng Bình Quan nằm trên đường Quang Trung, cách nhà thờ Tam Tòa cũ khoảng 1,5 km và cách nhà thờ mới khoảng 2,5 km. Nơi đây thường được du khách chọn để chụp ảnh với nền tường thành rêu phong và bầu trời xanh.
Tượng đài Mẹ Suốt: Nằm bên bờ Sông Nhật Lệ trên đường Quách Xuân Kỳ, tượng đài cách nhà thờ Tam Tòa khoảng 1 - 2 km. Công trình tôn vinh nữ anh hùng lao động Nguyễn Thị Suốt, người mẹ chèo đò đưa bộ đội và vũ khí qua sông trong thời kỳ chiến tranh.
Quảng trường Hồ Chí Minh và phố đi bộ Đồng Hới: Quảng trường nằm trên đường Quang Trung, cách nhà thờ Tam Tòa cũ khoảng 1km và cách nhà thờ Tam Tòa mới khoảng 2,5 km. Vào buổi tối, khu vực này trở nên sôi động với phố đi bộ gần đó, nơi du khách có thể thưởng thức các món ăn vặt địa phương như bánh xèo, chè, hải sản nướng và tận hưởng không khí nhộn nhịp của thành phố.
Chợ Đồng Hới: Chợ Đồng Hới nằm trên đường Mẹ Suốt, ven sông Nhật Lệ và gần tượng đài Mẹ Suốt, cách nhà thờ Tam Tòa cũ khoảng 1,5 km và nhà thờ mới khoảng 3 km. Đây là khu chợ lớn và sầm uất nhất thành phố, nổi tiếng với nhiều loại hải sản tươi như mực, tôm, cá khô cùng các đặc sản địa phương như bánh bột lọc, cháo canh cá lóc hay mắm ruốc. Du khách có thể kết hợp tham quan di tích rồi ghé chợ ăn trưa hoặc mua đặc sản về làm quà.
Ngoài ra, với những hành trình dài ngày, du khách có thể tiếp tục mở rộng chuyến đi để khám phá thiên nhiên hùng vĩ của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Nơi đây nổi tiếng với hệ thống hang động kỳ vĩ và những trải nghiệm khám phá độc đáo như trekking đến Hang Én, Hang Va, hay thư giãn giữa thiên nhiên trong lành tại Suối Nước Moọc và khu du lịch sinh thái Sông Chày - Hang Tối. Những điểm đến này sẽ mang lại cho bạn những trải nghiệm đa dạng cho hành trình khám phá vẻ đẹp của vùng đất Quảng Trị.
