Trên bản đồ du lịch tâm linh Quảng Trị, không thể không nhắc đến một ngôi chùa 700 năm tuổi, sừng sững trải qua biết bao giai đoạn lịch sử. Ngôi chùa ấy ngày nay tên là Hoằng Phúc, hay còn được gọi là Hoằng Phúc Cổ Tự, tọa lạc bên dòng sông Kiến Giang hiền hòa tại xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị. Là một trong những ngôi chùa cổ nhất miền Trung Việt Nam, ngôi chùa chứa đựng nhiều giá trị tâm linh và tinh thần sâu sắc. Không chỉ vậy, đây còn là chốn an yên để du khách tìm về sự tĩnh tại, gửi gắm ước nguyện bình an và hòa mình vào nhịp sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương.
Hoằng Phúc Cổ Tự và lịch sử hình thành
Chùa Hoằng Phúc là ngôi chùa có nguồn gốc từ rất lâu về trước, được xây dựng rất sớm trên vùng đất Quảng Bình xưa, trước cả chuyến vân du phương Nam của Phật hoàng Trần Nhân Tông vào năm 1301. Xuất thân ban đầu của ngôi chùa chính là Am Tri Kiến, một trong những cổ tự xuất hiện sớm nhất tại khu vực này, gắn liền với giai đoạn các châu như Bố Chính, Địa Lý, Ma Linh chính thức sáp nhập vào Đại Việt.
Trải qua dòng chảy lịch sử, ngôi chùa được các vương triều phong kiến quan tâm bảo hộ, trùng tu và đổi tên thành chùa Kính Thiên dưới thời các chúa Nguyễn. Đến năm 1821, vua Minh Mạng trong chuyến ngự giá Bắc tuần đã cho tu sửa và chính thức ban tên Hoằng Phúc Tự, với ý nghĩa “mở rộng phúc lành”.
Trong suốt thế kỷ XX đầy biến động, chùa Hoằng Phúc cũng có vai trò đặc biệt trong lịch sử cách mạng và kháng chiến của địa phương. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngôi chùa này từng là hậu cứ quan trọng, nơi che chở và bảo vệ lực lượng cách mạng. Đến năm 1967, chiến tranh khốc liệt đã khiến chùa bị tàn phá nặng nề, nhiều chỗ gần như đổ nát hoàn toàn. Từ năm 1977, chùa Hoằng Phúc từng bước được phục dựng, trùng tu trên nền móng cũ với sự chung tay của chính quyền địa phương. Trải qua chiến tranh, mất mát và hồi sinh, chùa Hoằng Phúc không chỉ là một công trình Phật giáo cổ kính mà còn là chứng nhân lịch sử, lặng lẽ lưu giữ ký ức về những năm tháng quá khứ của vùng đất Quảng Bình cũ, nay là Quảng Trị
Những nét đẹp và giá trị văn hóa vượt thời gian của chùa Hoằng Phúc
Không chỉ nổi tiếng bởi bề dày lịch sử, chùa Hoằng Phúc còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa và tâm linh qua nhiều thế kỷ. Ngôi chùa tọa lạc trên khu đất cao ráo, rộng gần 10.000 mét vuông, nằm bên hữu ngạn sông Kiến Giang, được xem là vị trí phong thủy hài hòa giữa sông nước và địa thế vững chãi. Chùa được xây dựng với kiến trúc truyền thống của đền chùa ở Việt Nam, bao gồm tam quan, tiền đường, trung đường, thượng điện và nhà tổ, tạo nên không gian trang nghiêm, tĩnh tại.
Dù nhiều lần trùng tu, chùa vẫn chứa đựng và giữ gìn được những giá trị tín ngưỡng và hiện vật quý giá. Hoằng Phúc Cổ Tự ngày nay vẫn lưu giữ những pho tượng Phật quý giá từ thời trước như Quan Thế Âm Bồ Tát, Địa Tạng Vương Bồ Tát, chuông đồng đúc dưới triều Minh Mạng cùng nhiều Phật khí cổ như lư hương, tòa sen, bình hoa…
Một trong những cổ vật đặc biệt của chùa Hoằng Phúc là bức hoành phi “Vô song phúc địa” do chúa Nguyễn ban tặng, như một lời khẳng định rằng nơi đây chính là vùng đất linh thiêng, phúc lành hiếm có. Vào năm 2016, chùa vinh dự được Giáo hội Phật giáo Myanmar trao tặng xá lợi xương của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, cung thỉnh từ chùa Shwedagon - - - thánh địa Phật giáo linh thiêng bậc nhất Myanmar.
Trong khuôn viên chùa còn có giếng Phật cổ, xây bằng gạch và đá ong, với nguồn nước trong mát quanh năm. Chùa còn có chuông đồng nặng khoảng 80kg, tiếng chuông chùa Hoằng Phúc do thể mà vang vọng cả một vùng rộng lớn. Từ lâu, tiếng chuông ấy đã đi vào ca dao quen thuộc với những người dân nơi đây với cái tên chuông Trạm, hay còn gọi là chuông của chùa Trạm - một tên gọi khác của chùa Hoằng Phúc lúc bấy giờ:
“Tận trời chuông Trạm kêu xa,
Thấu về Hạc Hải, băng qua nhà Hồ.”
Bên cạnh đó, lễ hội chùa Hoằng Phúc diễn ra vào tháng Giêng âm lịch hằng năm là điểm hẹn văn hóa - tâm linh quen thuộc của người dân và du khách thập phương. Lễ hội kết hợp hài hòa giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi với các hoạt động văn nghệ, ẩm thực và trò chơi dân gian, góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Quảng Trị.
Hướng dẫn tham quan chùa Hoằng Phúc
Chùa Hoằng Phúc tọa lạc tại thôn Thuận Trạch, xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị, bên dòng Kiến Giang hiền hòa, cách Đồng Hới khoảng 40 - 50 km về phía Nam và cách Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 96km. Nếu xuất phát từ Đồng Hới, du khách có thể di chuyển bằng xe máy, ô tô tự lái hoặc taxi theo Quốc lộ 1A, sau đó rẽ vào đường DT16 qua chợ Kiến Giang, cung đường khá thuận tiện và dễ đi.
Chùa mở cửa đón khách tham quan hằng ngày từ 7h00 đến 17h30 và miễn phí vé vào cổng, phù hợp cho cả du khách lẫn người dân địa phương đến chiêm bái, thắp hương cầu an. Thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm chùa là tháng Giêng âm lịch, khi thời tiết mát mẻ, dễ chịu và những ngày đầu năm mới rộn ràng cũng khiến hành trình của bạn trở nên thú vị hơn. Đặc biệt, vào khoảng ngày 14 - 15 tháng Giêng, du khách có cơ hội tham gia Lễ hội Di tích lịch sử chùa Hoằng Phúc, một trong những lễ hội lớn nhất của chùa Hoằng Phúc.
Để có một trải nghiệm ý nghĩa, du khách lưu ý khi tham quan chùa, du khách nên mặc trang phục kín đáo, lịch sự, giữ yên tĩnh, không xả rác. Đồng thời nên tuân thủ những quy định của nhà chùa như không nên quay chụp ở những khu vực quy định, nên tôn trọng không gian tâm linh cũng như sinh hoạt của nhà chùa.
Các trải nghiệm tâm linh tại chùa Hoằng Phúc
Đến với chùa Hoằng Phúc, du khách không chỉ dừng lại ở việc tham quan một di tích cổ, mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm đời sống tâm linh trong không gian thanh tịnh, sâu lắng.
Tham quan và thắp hương cầu an
Khi ghé chùa Hoằng Phúc, bạn có thể dạo bước trong khuôn viên cổ tự, chiêm ngưỡng kiến trúc truyền thống và thắp nén hương cầu bình an. Trong không gian thanh tịnh bên dòng Kiến Giang, tiếng chuông chùa vang nhẹ như giúp du khách tìm lại sự cân bằng và an yên trong tâm hồn.
Tham gia lễ hội chùa Hoằng Phúc hằng năm
Một trong những hoạt động văn hóa - tâm linh nổi tiếng của chùa đó chính là Lễ hội Di tích lịch sử chùa Hoằng Phúc diễn ra vào ngày 14 - 15 tháng Giêng âm lịch hằng năm. Tại đây, các du khách và người dân địa phương sẽ cùng tham gia hai phần chính: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm theo nghi thức Phật giáo với lễ rước nước, lễ khai mạc và phóng sinh. Phần hội mang không khí rộn ràng với các chương trình văn nghệ, hoạt động “về nguồn” tại nhiều địa điểm lịch sử, bạn sẽ được trải nghiệm các trò chơi dân gian, xem biểu diễn võ cổ truyền, chơi bài chòi, cùng khám phá không gian trưng bày đặc sản và quảng bá du lịch địa phương.
Tham gia khóa tu An Lạc
Bên cạnh đó, một hoạt động được nhiều Phật tử và du khách quan tâm là khóa tu An Lạc được tổ chức hằng năm. Khóa tu mở đầu bằng lễ Phật, tụng kinh và sám hối trong không gian đạo tràng trầm mặc. Sáng hôm sau, hành trình tu tập tiếp tục với lễ Phật, tụng kinh và thiền tọa trong bầu không khí thanh tịnh. Khóa tu khép lại bằng thời thuyết giảng, như một nhịp nối để ánh sáng tu học tiếp tục lan tỏa trong đời sống hằng ngày.
Bên cạnh các khóa tu, du khách còn có thể tham gia lễ sám hối, học tập Phật pháp, dùng bữa cơm chay thanh đạm, hay thả hoa đăng trong những dịp lễ lớn, những trải nghiệm giúp tâm hồn lắng lại và tìm thấy sự tĩnh tại và bình yên.
Gợi ý hành trình kết hợp khi ghé thăm chùa Hoằng Phúc
Du lịch nghỉ dưỡng
Sau khi tham quan và thắp hương tại chùa Hoằng Phúc, du khách có thể dành thời gian thư giãn tại Bang Onsen Spa & Resort chỉ cách đó khoảng 24km. Đây là khu nghỉ dưỡng nổi tiếng với nguồn suối khoáng nóng tự nhiên, không gian tĩnh lặng giữa núi rừng, rất phù hợp để nghỉ dưỡng cùng người thân và gia đình.
Khám phá thiên nhiên
Từ chùa, hành trình khám phá có thể tiếp nối đến Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng với khoảng 96 km. Bạn có thể tham gia hành trình khám phá hang động như dài ngày như Thám hiểm Hang Va, Khám phá Hang Én hoặc thám hiểm hệ thống hang động Tú Làn. Nếu bạn yêu thích các trò chơi ngoài trời, hòa mình với thiên nhiên thì các khu du lịch như suối Moọc hay Ozo Park sẽ là một lựa chọn tuyệt vời. Bên cạnh đó, trên cung đường khám phá Phong Nha, bạn có thể nghỉ dưỡng, lưu trú tại Chày Lập Farmstay hay Blue Diamond Retreat để tận hưởng không khí thoáng đãng và cảnh đẹp nơi đây. Tại các điểm đến này, bạn sẽ được trải nghiệm các hoạt động như đạp xe khám phá làng quê, chèo kayak hay đơn giản là thưởng thức những món ăn đặc sản mang hương vị núi rừng Phong Nha.
Mở rộng hành trình lịch sử
Với những ai yêu thích lịch sử, chùa Hoằng Phúc có thể xem như một điểm nối cảm xúc trong hành trình ngược dòng thời gian. Du khách có thể bắt đầu bằng việc ghé thăm Hang Chỉ Huy - nơi lưu giữ những câu chuyện chân thực về một thời khói lửa nhưng vô cùng hào hùng của dân tộc. Tiếp đó, dừng chân tại Hoằng Phúc Cổ Tự để tham quan chùa và lắng lại giữa không gian tâm linh trầm mặc. Từ đây, bạn có thể tiếp tục đến Vĩnh Linh, ghé thăm cầu Hiền Lương - sông Bến Hải và địa đạo Vịnh Mốc, để khám phá câu chuyện lịch sử của dân tộc trong quá khứ.
